Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen kaydetmek iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbiriyle destekler. Tadım esnasında telefon uzakta durursa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ve net başlar elbette bu düzen her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle net olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif notayı, beş ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve not doğruluğu artar. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş almak şarttır öte yandan yarım puanlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin notalar erken belirir nitekim ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma hızı de tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş akar ama notalar daha geç açılır ve bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama gücünü düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra kalını içmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu aroma oysa bu iki kanal birbirini besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu fark başta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir nefes aromayı çok geniş açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa bırakır sert bir çekiş ise ince notaları örter. Güç dilde düşük fakat burunda yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı de detay vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün arasında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir damak en güçlü notayı bile silik gösterir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de aroma algısını düşürür. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı içecekten sonra baharatlı tonlar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla ortaya koyup biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu sebeple düzenli ve dengeli nefes önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı notalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk ismi ile puan tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki puandan fazla sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin sedir tonu gibi bir not yeterli olur. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin taşıyabilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla gelebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu güçlü taşır kaldı ki dolgun bir duman notasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet verebilir tersi durum da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve tekrarlı not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda şartlarını de kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada ise çekiş ağırlaşır ve lezzet silikleşir ısı ise yaprağın ısınma hızını etkileyen başka bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür tadım günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı bozar oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki hava veya esinti olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku birikirse ikinci denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla sertse yanış yapısı bozulur.